fbpx

KÜRTAJ HAKKI REHBERİ

İçindekiler

Kürtaj Nedir?

Kürtaj, hamileliği tıbbi olarak sonlandırma işlemidir. Rahimden embriyoyu çıkarmak için ilaçlı ve/veya cerrahi yöntemler kullanılır. İlaçlı kürtaj doktor takibinde evde ve hamileliğin ilk haftalarında gerçekleştirilebilir.

Kürtaj işlemini hangi doktor, hastane bölümü yapar?

Kürtaj işlemi, kadın hastalıkları ve doğum uzmanları tarafından sağlık kurumlarının “Kadın Hastalıkları ve Doğum” bölümlerinde yapılır

Kürtajın yapılmasına engel olabilecek hastalık veya özel bir durum var mıdır?

Yoktur.

Kürtaj işleminden önce kişiden yazılı onay alınır mı?

On haftayı geçmeyen gebeliklerde yapılacak kürtajda gebe kadın; reşitse kendisinden, küçükse kendisinin rızası alınmakla birlikte velisinden, vesayet
altında bulunup da reşit ya da ayırt etme gücüne sahip olmayan, kendisinden ve vasisinden (Bu halde ayrıca sulh hakiminden de izin alınması gerekir), evliyse
eşinden, örneği tüzükte belirtilen izin belgesinin alınması gerekir.

Kürtaj için yasal gebelik süresi ne kadardır?

Türk Ceza Kanunu’nun 99. ve 100. Maddelerinde düzenlenen çocuk düşürme ve çocuk düşürtme suçlarına göre kürtaj bakımından çocuk aldırmanın suç
sayılmaması için hamileliğin ilk 10 haftasında olunması gerekmektedir. Bu düzenlemeye göre 10 haftasını doldurmuş olan ceninin düşürülmesi annenin rızası olsa dahi suç kabul edilir.

Evlilik dışı hamileliklerde kürtaj olmak için ne gibi yasal zorunluluklar gerekir?

Nüfus Planlaması Hakkında Kanun’un 5. maddesine göre, “Gebeliğin onuncu haftası doluncaya kadar annenin sağlığı açısından tıbbi sakınca olmadığı takdirde istek üzerine rahim tahliye edilir.”
6. maddeye göre de “müdahale, gebe kadının iznine, küçüklerde küçüğün rızası ile velinin iznine bağlıdır… rızaları aranılacak kişiler evli iseler, sterilizasyon veya rahim tahliyesi için eşin de rızası gerekir.”
Yani Türk yasalarına göre evlilik dışı hamileliklerde isteğe bağlı kürtaj süresi 10 haftadır. Ancak Ceza hukukuna göre suç sayılan bir eylem sonucu meydana gelen gebeliklerde bu süre 20 hafta olarak kabul edilmiştir. Kişinin evli olmaması durumunda partnerinin rızası aranmaz ve bu hizmet yasal süresi içerisinde devlet hastanelerinde devlet sağlık sigortası tarafından karşılanır

Tecavüz sonucu hamile kalan kadın için yasal sürenin farklıdır. Peki hamileliğin tecavüz ile oluştuğunun ispatı için bir mahkeme kararı şart mıdır? Kadının beyanı yeterli olur mu?

Türkiye’de kadınlar tecavüz sonucu oluşan gebeliği 20 hafta içinde sonlandırabilirler. Başka somut delilin olmadığı durumlarda mağdurun beyanının önemi artsa da tek başına mahkumiyet kararı için yeterli değildir. Bu konuda mağdurun beyanının kesin delil sayılıp sayılmayacağıyla ilgili birbirinin zıttı iki görüş vardır. Yargıtay doğrudan bir görüşe katılmış değildir. Yargıtay’ın sadece mağdurun beyanına göre mahkumiyet verdiği durumlarda; mağdurun şikayet süresine, mağdurun sanığı tanıyıp tanımadığına, tanıyorsa önceden aralarında bir anlaşmazlık geçip geçmediğine, mağdurun iftira atmasıyla ilgi bir sebep bulunup bulunmadığına, mağdurun beyanının hayatın olağan akışına uygun olmasına, mağdurun beyanının teknik delillerle çelişip çelişmediğine, mağdurun yardım isteme imkanının olup olmamasına ve mağdurun fiili üçüncü kişilere anlatıp anlatmamasına bakarak karar verir.

18 yaşın altındaki bireyler için kürtaj şartları nelerdir?

18 yaşının altındaki bireylere kürtaj işleminin yapılabilmesi için ebeveyn veya vasinin izni gereklidir.

15 yaşın altındaki bireyler için kürtaj şartları nelerdir?

15 yaşının altındaki bireylere kürtaj işlemi adliyeye suç duyurusunda bulunarak mahkeme izni ile yapılır.

Herhangi bir hastalık, travma gibi konular kürtajın yapılmasına engel midir yoksa yasal olmak üzere her başvuran kürtaj olabilir mi?

Uygun şartlar sağlandığı takdirde (anestezi, yoğun bakım şartları ve ilgili dahili branşlar) herhangi bir hastalık ya da travma, kürtaj yapılmasına engel değildir. 1983 yılında, 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun ile onuncu gebelik haftasının altında isteğe bağlı gebelik kürtajı yasal olmuştur. Kürtaj için kadın reşitse kendisinden, küçükse kendisinin rızası alınmakla birlikte velisinden, vesayet altında bulunup da reşit ya da mümeyyiz değilse kendisinden ve vasisinden (bu halde ayrıca sulh hakiminden de izin alınması gerekir), evliyse eşinden kanunda belirtilen izin belgesi alınır.

Kürtaj olmaya karar veren bir kadın işlem öncesinde psikolojik destek almalı mı?

Kürtaj olmaya karar vermekte ya da verilen kararla ilgili zorlanılan noktalarda yardım almak düşünülebilir ancak bu, karar veren her kadının yardıma ihtiyacı olduğu anlamına gelmez.

Kürtaj işlemi öncesinde toplumsal ve dini baskıların etkisi ne kadar? Bu baskının üstesinden nasıl gelinebilir?

Dünyanın her yerinde kürtaj tartışmalı bir konudur ve neredeyse tüm dinlerce yasaklanmış durumdadır. Bu da toplumsal olarak kürtaj konusunun konuşulmasını güçleştirmektedir. Bu baskılar sonucu yasal olduğu halde bugün kürtaj yapacak kurum bulmak neredeyse imkânsız hale gelmektedir.

Evlilik birliği içerisinde eşin rızası olmadan yasal kürtaj yapılabilir mi?

Türk Ceza Kanunu açısından yasal süresi içerisinde kürtaj yapılabilmesi için eşin rızası gerekli olmasa da Nüfus Planlaması Kanunu ile Rahim Tahliyesi ve Sterilizasyon Hizmetlerinin Yürütülmesi ve Denetlenmesine İlişkin Tüzük uyarınca eşin rızasının alınması da şarttır. Kanunlar arasında bir çelişkinin olduğu ve eşin rızasının aranmasının uluslararası düzenlemelere de aykırı olduğu söylenebilecekse de günümüzde uygulama, eşin de rızasının alınması şeklindedir.

Evlilik birliği içinde tecavüze uğrayan kadın, eşinin rızası olmadan kürtaj olabilir mi? Ayrıca bu durumda yasal kürtaj süresi değişir mi?

Öncelikle evlilik birliği içindeyken tecavüze uğrayan kadın her halde Türk Ceza Kanunu madde 102’ye göre cinsel saldırı suçu işlendiğinden şikayette bulunabilir. Hamile kalan kadın bir suçun mağduru olduğu için TCK 99/6’ya göre süresi 20 haftadan fazla olmamak kaydı ile kürtaj olabilir. Ayrıca TCK’da kürtaj olmak için eşin rızası şartı aranmadığı ve bu durumda da eş zaten “suç işlediği” için eşin rızası aranmaz.

Kürtaj hizmeti veren bir hastanenin, yasal olmayan nedenlerle kürtajı reddetmesi mümkün müdür?

Sağlık bakanlığının “Gebeliğin 10. haftası doluncaya kadar annenin sağlığı açısından tıbbi sakınca olmadığı takdirde istek üzerine rahim tahliye edilir” açıklamasına göre kadının sağlığı tehlikede olmadığı her durumda bu hizmeti veren hastane kürtaj işlemini yapabilir, reddetmesi mümkün değildir.

Kürtaj hizmeti veren bir hastanede çalışan doktorun hastayı reddetme olanağı var mıdır?

Nüfus Planlaması Hakkında Kanun’un 5. maddesine göre gebeliğin 10’uncu haftası doluncaya kadar annenin sağlığı açısından tıbbi sakınca olmadığı takdirde istek üzerine rahim tahliye edilir. Yani hamileliğinde 10’uncu haftasını doldurmamış kadınlar isteğe bağlı olarak kürtaj olma hakkına sahiptir. Toplumumuzda oluşan kürtajın yasak olması yanılgısının kanuni bir dayanağı yoktur. Bu sebeple de bahsettiğimiz maddenin tanıdığı hak doğrultusunda doktorun belirli kanuni şartları sağlayan ve kürtaj olma isteğini belirten kadını bu hususta reddetme şansı yoktur.

Kürtaj Süreci Nasıl İlerler?

Her hastane (özel, devlet fark etmeksizin) kürtaj yapabilir mi yoksa hastaneler için özel şartlar söz konusu mudur?

Kürtaj işleminin nerede yapılacağı kullanılacak yöntem, gebeliğin haftası ve kadının mevcut sağlık durumu gibi faktörlere bağlı olarak değişebilmektedir. Tıbbi problemleri olmayan ve 10 haftadan küçük gebeliklerde kürtaj işlemi kadın hastalıkları ve doğum hekiminin bulunduğu yeterli donanıma sahip özel veya resmî hastanelerde yapılabilir. Eğer kadında ek tıbbi hastalıklar mevcutsa kürtaj, donanımlı özel sağlık kuruluşları veya üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında yapılmalıdır.

Kürtaj işlemi esnasında hastaya anestezi verilir mi?

Kürtaj işlemi çoğunlukla geriye dönüşü çok hızlı olan kısa süreli genel anestezi ile yapılır. İşlemin yapılma aşamalarını görmemek, ağrı hissetmemek ve daha az psikolojik travma genel anestezinin avantajları arasında sayılabilir. Genel anestezi dışında lokal anestezi de uygulanabilir. Anestezi şekline hastanın tercihi ve doktorun önerisi ile ortak karar verilir.

Kürtaj işlemi sırasında oluşabilecek riskler nelerdir?

Kanama, rahim ağzında yırtıklar, rahimde delinme, mesane ve bağırsak yaralaması, anesteziye ve kullanılan ilaçlara bağlı komplikasyonlar işlem sırasında oluşabilecek problemlerdir.

Kürtaj işlemi ne kadar sürer?

Kürtaj işlemi anestezi süresi hariç yaklaşık 5-10 dakika sürmektedir.

Kürtaj olmaya karar verildikten sonra kaç gün içinde işlem yapılır?

Rahim içi gebelik tespit edildikten sonra, gebelik onuncu haftayı geçmeyecek şekilde, uygun şartlar sağlanarak mümkün olan en kısa zamanda gebelik kürtajı gerçekleştirilmelidir.

Kürtaj sonrası hastanede kalmak gerekir mi?

Herhangi bir komplikasyon gerçekleşmediği takdirde, anestezi etkisi geçtikten sonra hastaneden taburcu edilir.

Kürtaj Sonrası Beni Neler Bekliyor?

Kürtaj bilgileri tıbbi geçmişimizde saklı kalabilir mi yoksa her doktor bu bilgiye ulaşabilir mi?

Prosedür ile ilgili bilgiler ve onam belgesi doktor veya hastane kayıtlarında saklanır. Kayıtlar gizli kalır. Bu bilgiler hasta rızası olmadan kimse ile paylaşılmaz.

Kürtaj yapıldıktan sonra fiziksel bir iz kalır mı?

Rahim ağzında ciddi yırtıklar, rahmin delinmesi, asherman sendromu (rahim içi yoğun yapışıklık) gibi işleme bağlı ciddi bir komplikasyon gelişmediği takdirde fiziksel bir iz kalmaz.

İlk gebelikte kürtaj olmak kişinin üreme sistemine bir zarar verir mi?

Günümüzde uygun şartlarda yapılmış ve komplikasyon gelişmemiş bir kürtaj operasyonu kadın üreme sağlığını etkilememektedir. Ancak gelişebilecek ciddi komplikasyonlar (Asherman sendromu, pelvik enfeksiyon, rahim delinmesi gibi) kadının üreme potansiyelinde kayıplara neden olabilir.

Kürtaj sonrası iyileşme sürecinde nelere dikkat edilmeli/ iyileşme süreci ne kadar sürer?

Taburcu olduktan sonra gündelik işlere dönülebilir. Genellikle bir adet dönemindekine yakın veya daha az miktarda vajinal kanama olabilir. Kadın adet dönemindeki gibi temizliğine ve yaşam tarzına özen göstermelidir. Bu dönemde kesinlikle vajinal tampon kullanılmamalıdır. Anesteziye bağlı olarak, ilk gün araba kullanımı veya dikkat gerektiren işlerden uzak durulmalıdır. İşlem sonrası birkaç gün kasık ağrısı hissedilebilmektedir. Doktorun önerdiği uygun analjezikler kullanılmalıdır.

Kürtaj işleminden sonra hamile kalmak isteyen biri için beklemesi gereken bir süre var mı?

Kürtaj işlemi sonrası gebelik istemi olan kişiler, düzenli bir veya iki menstürasyon kanaması gördükten sonra doğum kontrol yöntemlerini bırakıp tekrar gebe kalmayı deneyebilir.

Kürtaj işleminden sonra cinsel ilişkiye girilebilir mi yoksa beklenilmesi mi lazım?

İşlem sonrası enfeksiyon riski nedeniyle yaklaşık 2 hafta veya vajinal kanama bittikten 5-7 gün sonrasına kadar cinsel ilişki yaşanmaması önerilmektedir.

Kürtaj sonrasında aile planlaması hakkında verilen destekler yeterli mi?

Maalesef hem kürtaj hem aile planlaması yöntemlerine erişim gün geçtikçe azalmakta ve bunun sonucu olarak da doğar doğmaz ölüme terkedilen bebeklerin haberleri ile daha sık karşılaşılmaktadır.

Zorunlu kürtaj sonrası psikolojik destek zorunlu hale getirilmeli mi?

Çok ağır psikiyatrik hastalıklar dışında zorunlu psikolojik destek söz konusu olmamaktadır. İşin doğası gereği psikolojik destek ancak destek almak isteyene sunulabilen bir destektir.

Kürtaj işleminden sonra regl düzensizliği normal midir?

Kürtajdan sonra az miktarda vajinal kanama beklenmektedir. Kanama genellikle ilk birkaç gün ila iki hafta arasında sürebilmektedir. Çoğunlukla işlem sonrası ilk birkaç gün içinde kanama miktarı azalmaktadır. Kürtaj sonrası regl düzensizliği genellikle olmaz. İlk mens kanaması işlemden 4-6 hafta sonra olur ancak nadiren gecikebilir. Gecikme durumunda mutlaka doktorunuzla görüşmelisiniz.

Ashreman sendromu nedir?

Kürtaj sonrası çok nadir görülen bir komplikasyondur. Rahim içerisini döşeyen dokunun travmaya aşırı reaksiyonel cevap vermesine veya rahim içerisinin kürtaj sırasında aşırı hasara uğramasına bağlı olarak rahim duvarlarının karşılıklı yapışması durumudur. Kadın kürtaj sonrası adet göremez veya âdet kanaması belirgin olarak azalır.

Kürtaj işlemi sonrasında oluşabilecek riskler nelerdir?

Enfeksiyon, aşırı ve uzamış kanamalar, gebeliğin kürtajının tam olarak gerçekleşmemesi, kürtaj sonrası rahim içi yapışıklıklar, adet düzensizliği, suçluluk hissi ve pişmanlık gibi psikolojik durumlar kürtaj sonrası görülen problemler
arasında yer alır.

Kürtajdan sonra doğum kontrolü için ne yapılmalı?

Kürtaj işleminden hemen sonra komplikasyonsuz ve riski olmayan kadınlar doğum kontrol hapına başlayabilirler. Kürtaj işlemi bitiminde rahim içi araç (spiral) uygulanabilir. Ancak kürtajdan sonraki ilk adette kullanmak üzere doğum kontrol yöntemi mutlaka planlanmalıdır.

Kürtaj işleminden sonra kullanılması gerekli ilaçlar var mıdır?

Tıbbi ve alerji durumunuza göre ağrı kesici ve koruyucu antibiyotik kullanılabilir. Rh uyuşmazlığı varsa mutlaka Anti-D immunoglobulin yapılması için planlama yapılmalıdır.

Kürtaj işleminden sonra hangi durumlarda mutlaka doktorla iletişime geçilmeli?

Kürtaj sonrası aşırı parçalı vajinal kanama, kötü kokulu vajinal akıntı, 38 C derece zerinde ateş ve kasık ağrısı, iki haftadan uzun süren vajinal kanama hallerinde mutlaka doktorla iletişime geçilmelidir.

Yakınım/Partnerim Kürtaj Olmak İstiyor. Ne Yapmalıyım?

Kürtaj zor bir karardır. Karar verilerek ve isteyerek yapılmış olsa bile ciddi zorluklara yol açabilir. Bu nedenle karar aşamasında olan kadının desteğe ihtiyacı olabilir. Kadın herhangi bir kararı vermeye zorlanmamalıdır. Şüphe ediliyorsa kadının bu kararı sağlıklı verip vermediğini değerlendirmek üzere gerekirse bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanından yardım alınabilir. Ya da psikolojik yardım alması sağlanabilir. Karar ne olursa olsun kadının sevdiklerinin yanında olduğunu bilmesi süreci kolay atlatmasını sağlayacaktır.

Kürtaj olmaya karar veren bir kadın bunu partnerine söylemekten çekinebilir. Bu süreci kolay geçirmek için neler yapmalı?

Bu durumda yaşanabilecek zorluk kişilere ve ilişkilere göre göre değişmektedir. Bu nedenle süreci kolaylaştırmak için tek bir yöntem söylemek mümkün değildir. Kişiler böyle bir durumda destek almayı deneyebilirler.

Hissedilen; suçluluk, utanç, kayıp duygularını aşmak için ne yapılmalı? Bu konu hakkında partnerinin de bir sorumluluğu olduğu söylenebilir mi?

Aslında kadının kararı esas olmakla birlikte, en ideal olanın sağlanması adına sürecin her iki partner tarafından yürütülmesi gerekmektedir. Kadın ne kadar destek görürse bu süreci o kadar kolay atlatacaktır.

Zorunlu kürtaj durumunda partnerin de baskı altında kaldığı söylenebilir mi? Partner bu süreci nasıl atlatmalı?

Sürecin nasıl neden ne şekilde yaşandığına göre destek ihtiyacı değişebilir. Her iki partner de bu süreci atlatmakta zorlandığını hissettiğinde yardım alabilir.